雙翅目

雙翅目
化石时期:中三疊紀-現代
一隻花蠅科的昆蟲(Anthomyia sp.),舌頭上有一滴反芻液體
科学分类 编辑
界: 动物界 Animalia
门: 节肢动物门 Arthropoda
纲: 昆虫纲 Insecta
(未分级): 双髁类 Dicondylia
亚纲: 有翅亞綱 Pterygota
演化支: 伴翅类 Metapterygota
下纲: 新翅下纲 Neoptera
演化支: 真变态类 Eumetabola
(未分级): 内生翅类 Endopterygota
总目: 蝎蛉总目 Panorpida
(未分级): 吸吻类 Antliophora
目: 雙翅目 Diptera
Linnaeus, 1758
亞目
  • 長角亞目 Nematocera
  • 短角亞目 Brachycera

雙翅目(學名:Diptera)是节肢动物门昆虫纲的一个目,包括蚊、蠅、虻等有翅昆虫,特征是四片翅膀中只有前一對用于飞行,其後翅均已特化成一對棒槌狀的、用以協助平衡的感觉器官[1]。双翅目包含200多个科的近16万现生物种以及近4000种化石[2],是昆蟲綱中居於鞘翅目、鱗翅目和膜翅目之後的第四大目,除了在南極洲之外在全世界都很普遍。

雙翅目屬於完全變態的昆蟲,也就是從無翅的幼虫(蠕虫态的蛆或水生的孑孓)經過化蛹後变态為能夠飛翔的成蟲。牠們大多數以攝取液態食物为生,例如花蜜、樹汁、腐烂的尸体软组织(腐肉)或粪便;部分種類的雌性因非自发性生殖而以吸取脊椎动物的體液(特别是血液)為食,比如吸血的蚊、虻和沙蝇;而某些種類以寄生或猎杀其他昆蟲為食,例如寄生蠅、食蟲虻等。双翅目是各地陆地生态系统最重要的食腐动物和分解者之一,其中某些種類是傳播疾病給人或其他動植物的载体,对人类来说属于能污染食物或导致跨物种感染的害虫。另一方面,双翅目的幼虫对人类也有经济价值,比如用作饲料、肥料、鱼饵、食材(食用昆虫)和提炼药材(特别是传统医学)、医用蛋白质和甲壳素的原料,临床医学和兽医学也有时会利用蛆进行清创手术,有關遺傳學的科学知識和生物技术發展也大都是根據對黑腹果蠅所做的基因實驗所獲得。

分類

雙翅目被分成兩個亞目,即長角亞目(Nematocera)和短角亞目(Brachycera)。

長角亞目主要包括一些有著較長觸角的纖弱昆蟲,如蚊、大蚊、蚋和搖蚊等。短角亞目則包括一些有著較短觸角的昆蟲,如蠅和虻等。在舊的分類,短角亞目下又分兩群:

  • 直裂下目(Orthorrhapha)
  • 環裂下目(Cyclorrhapha)。

直裂下目包括一些有著簡單、角質外殼的蛹的昆蟲,如馬蠅和食蟲虻;至於環裂下目昆蟲的蛹則有較堅硬的圍蛹殼。

16種不同的雙翅目動物

以下分類是根據R.W. Crosskey在1993年的分類。

長角亞目 Nematocera

大蚊下目 Tipulomorpha
  • 大蚊總科 Tipuloidea
    • 大蚊科 Tipulidae
    • 平大蚊科 Pediciidae
    • 燭大蚊科 Cylindrotomidae
  • 冬大蚊總科 Trichoceroidea
    • 冬大蚊科 Trichoceridae
網蚊下目 Blephariceromorpha
  • 網蚊總科 Blephariceroidea
    • 網蚊科 Blephariceridae
    • 擬網蚊科(擬網蚋科、擬糠蚊科) Deuterophlebiidae
  • 纓翅蚊總科 Nymphomyioidea
    • 纓翅蚊科(纓翅蚋科) Nymphomyiidae
朽木蚋下目 Axymyiomorpha
  • 朽木蚋科(极蚊科) Axymyiidae
毛蚋下目 Bibionomorpha
  • 粗脈蚋總科 Pachyneuroidea
    • 粗脈蚋科 Pachyneuridae
  • 毛蚋總科 Bibionoidea
    • 毛蚋科 Bibionidae
  • 偽大蚊總科 Anisopodoidea
    • 蚊蚋科(殊蠓科、偽大蚊科) Anisopodidae
  • 黑翅蕈蚋總科(眼蕈蚊总科) Sciaroidea
    • 蕈柄蚊科 Bolitophilidae
    • 蕈蚋科(菌蚊科) Mycetophilidae
    • 黑翅蕈蚋科(眼蕈蚊科) Sciaridae
    • 癭蚋科(瘿蚊科) Cecidomyiidae
    • 張翅蕈蚊科 Diadocidiidae
    • 准蕈蚊科 Ditomyiidae
    • 角菌蚊科 Keroplatidae
    • 澳蕈蚊科 Lygistorrhinidae
    • Rangomaramidae
蛾蚋下目 Psychodomorpha
  • 蛾蚋總科 Psychodoidea
    • 蛾蚋科 Psychodidae
  • 偽毛蚋總科 Scatopsoidea
    • 四眼蚋科 Perissommatidae
    • 偽毛蚋科 Scatopsidae
    • Canthyloscelidae(=聯脈蚊科 Synneuridae)
    • Valeseguyidae
細腰大蚊下目 Ptychopteromorpha
  • 頸蠓科 Tanyderidae 偽蚊科、原大蚊科
    • Araucoderus Alexander, 1929
    • Coramus Skibińska, 2016
    • Dacochile Poinar & Brown, 2004
    • Espanoderus Skibińska, Krzemiński & Arillo, 2017
    • Eutanyderus Alexander, 1928
    • Macrochile Loew, 1850
    • Mischoderus Handlirsch, 1909
    • Nannotanyderus Ansorge, 1994
      • Nannotanyderus ansorgei Krzemiński et al., 2013
      • Nannotanyderus granieri Azar, Maksoud, Huang, Mounir Maalouf & Cai, 2024[3]
      • Nannotanyderus grimmenensis Ansorge & Krzemiński, 2002
      • Nannotanyderus incertus Lukashevich, 2011
      • Nannotanyderus krzeminskii Ansorge, 1994
      • Nannotanyderus kubekovensis Skibińska & Krzemiński, 2013
      • Nannotanyderus oliviae Skibinska, Krzeminski & Coram
    • Neoderus Alexander, 1927
    • Nothoderus Alexander, 1927
    • Peringueyomyina Alexander, 1921
    • Podemacrochile Krzeminska & Kania, 2013
    • Praemacrochile Kalugina, 1985
    • Protanyderus Handlirsch, 1909
    • Protoplasa Osten-Sacken, 1859
    • Radinoderus Handlirsch, 1909
    • Similinannotanyderus Dong, Shih & Ren, 2015
    • Tanyderites Kalugina, 1985
    • Tanyderus Philippi, 1865
  • 細腰大蚊科 Ptychopteridae 褶蚊科
蚊下目 Culicomorpha
  • 蚊總科 Culicoidea
    • 細蚊科 Dixidae
    • 蛙蠓科 Corethrellidae
    • 幽蚊科 Chaoboridae
    • 蚊科 Culicidae
  • 搖蚊總科 Chironomoidea
    • 山蚋科 Thaumaleidae
    • 蚋科 Simulidae
    • 蠓科(糠蚊) Ceratopogonidae
    • 搖蚊科 Chironomidae

短角亞目 Brachycera

双翅目鹬虻科昆虫
虻下目 Tabanomorpha
  • 虻總科 Tabanoidea
    • 曲臂虻科 Pelecorhynchidae
    • 虻科 Tabanidae
    • 流虻科 Athericidae
    • 鷸虻科 Rhagionidae
  • 水虻總科 Stratiomyoidea
    • 大虻科 Pantophthalmidae
    • 木虻科 Xylophagidae
    • Xylomyidae
    • 水虻科 Stratiomyidae
食蟲虻下目 Asilomorpha
  • 食蟲虻總科 Asiloidea
    • 劍虻科 Therevidae
    • 窗虻科 Scenopinidae
    • 穴虻科 Vermileonidae
    • 擬蜂虻科(擬食蟲虻科) Mydidae
    • 棘虻科 Apioceridae
    • 食蟲虻科 Asilidae
  • 蜂虻總科 Bombylioidea
    • 小頭虻科 Acroceridae
    • 擬長吻虻科(網翅虻科) Nemestrinidae
    • 蜂虻科 Bombyliidae
    • 擬鷸虻科 Hilarimorphidae
  • 舞虻總科 Empidoidea
    • 舞虻科 Empididae
    • 長足虻科 Dolichopodidae
落在菊花上的细扁食蚜蝇
雌性黑纹食蚜蝇(Episyrphus balteatus)
家蠅下目 Muscomorpha
  • 扁腳蠅總科 Platypezoidea
    • 扁腳蠅科(扁足蠅科) Platypezidae
    • 槍蠅科(尖翅蠅科) Lonchopteridae
    • 塔蠅科 Ironomyiidae
    • 澳蠅科 Sciadoceridae
    • 蚤蠅科(蠶蠅科) Phoridae
  • 食蚜蠅總科 Syrphoidea
    • 食蚜蠅科 Syrphidae
    • 大頭蠅科 Pipunculidae
  • 長腳蠅總科 Nerioidea
    • 微腳蠅科(瘦足蠅) Micropezidae
    • 長腳蠅科(指角蠅科) Neriidae
    • 燕蠅科 Cypselosomatidae
  • 柄眼蠅總科(突眼蝇总科) Diopsoidea
    • 瘦腹蠅科(蟻蠅科) Tanypezidae
    • 大眼蠅科 Strongylophthalmyiidae
    • 折翅蠅科(莖蠅科) Psilidae
    • Somatiidae
    • 馬來蠅科 Nothybidae
    • 細蠅科 Megamerinidae
    • 長莖蠅科 Syringogastridae
    • 柄眼蠅科(突眼蠅科) Diopsidae
  • 眼蠅總科 Conopoidea
    • 眼蠅科 Conopidae
  • 果實蠅總科 Tephritoidea
    • 黑艷蠅科(尖尾蠅科) Lonchaeidae
    • 斑蠅科 Otitidae
    • 廣口蠅科 Platystomatidae
    • 果實蠅科(實蠅科) Tephritidae
    • 蜣蠅科 Pyrgotidae
    • 擬寄蠅科 Tachiniscidae
    • 粗股蠅科 Richardiidae
    • 草蠅科 Pallopteridae
    • 酪蠅科 Piophilidae
  • 縞蠅總科 Lauxanioidea
    • 縞蠅科 Lauxaniidae
    • Eurychoromyiidae
    • 鎧蠅科 Celyphidae
    • 玳瑁蠅科(圓頭蠅科、鱉蠅科) Dryomyzidae
    • Helosciomyzidae
    • 沼蠅科 Sciomyzidae
    • 樹脂蠅科 Ropalomeridae
    • 艷細蠅科(鼓翅蠅科) Sepsidae
  • 禾蠅總科 Opomyzoidea
    • 腐木蠅科 Clusiidae
    • 阿蠅科 Acartophthalmidae
    • 樹創蠅科 Odiniidae
    • 潛蠅科 Agromyzidae
    • 佛蠅科 Fergusoninidae
    • 禾蠅科 Opomyzidae
    • 小花蠅科 Anthomyzidae
    • 角蛹蠅科 Aulacigastridae
    • 樹洞蠅科 Periscelididae
    • 毛脈蠅科 Neurochaetidae
    • 畸蠅科(奇蠅科) Teratomyzidae
    • 螢蠅科 Xenasteiidae
    • 寡脈蠅科(星蠅科) Asteiidae
  • 鳥蠅總科 Carnoidea
    • Australimyzidae
    • 蜂蠅科 Braulidae
    • 鳥蠅科 Carnidae
    • 葉蠅科(稗稈蠅科) Milichiidae
    • Risidae
    • 隱芒蠅科(大角小蠅科) Cryptochetidae
    • 稈蠅科(黃潛蠅科) Chloropidae
  • 大跗蠅總科 Sphaeroceroidea
    • 日蠅科(陽蠅科) Heleomyzidae
    • 妖蠅科 Mormotomyiidae
    • 液蠅科 Chyromyidae
    • 大跗蠅科(小糞蠅科) Sphaeroceridae
  • 水蠅總科 Ephydroidea
    • 擬果蠅科 Curtonotidae
    • 卡密蠅科 Camillidae
    • 果蠅科 Drosophilidae
    • 小果蠅科 Diastatidae
    • 水蠅科 Ephydridae
  • 蝨蠅總科 Hippoboscoidea
    • 舌蠅科 Glossinidae
    • 蝨蠅科 Hippoboscidae
    • 蝠蠅科(蝙蝠蠅科) Streblidae
    • 蛛蠅科 Nycteribiidae
糞蠅科的黄粪蝇
  • 家蠅總科 Muscoidea
    • 糞蠅科(擬花蠅科) Scathophagidae
    • 花蠅科 Anthomyiidae
    • 廁蠅科 Fanniidae
    • 家蠅科 Muscidae
  • 狂蠅總科 Oestroidea
    • 麗蠅科 Calliphoridae
    • 鬚蠅科 Mystacinobiidae
    • 肉蠅科 Sarcophagidae
    • 短角寄蠅科 Rhinophoridae
    • 寄生蠅科 Tachinidae
    • 狂蠅科 Oestridae

參閱

參考資料

  1. ^ North Carolina State University, Diptera. [2013-03-31]. (原始内容存档于2016-03-11). 
  2. ^ Pape, Thomas; Blagoderov, Vladimir; Mostovski, Mikhail B. Order Diptera Linnaeus, 1758. In: Zhang, Z.-Q. (Ed.) Animal biodiversity: An outline of higher-level classification and survey of taxonomic richness. Zootaxa. 2011-12-23, 3148 (1): 222–229 [2025-02-28]. ISSN 1175-5334. doi:10.11646/zootaxa.3148.1.42. (原始内容存档于2026-05-18). 
  3. ^ Azar, Dany; Maksoud, Sibelle; Huang, Di-Ying; Maalouf, Mounir; Cai, Chen-Yang. A new fossil psychodomorphan fly from Lower Barremian Lebanese amber elucidates the relationship of the Tanyderinae stat. nov. within the Psychodidae. Carnets Geol. 2024-01-04, 24 (06): 113-125 [2025-02-28]. ISSN 1634-0744. doi:10.2110/carnets.2024.2406. (原始内容存档于2025-09-05) (英语). 

外部連結

概要資料

構造

分類參考

命名