活化石

腔棘鱼原本被认为已经於6500万年前完全滅絕,直到1938年在南非發現非洲矛尾魚(Latimeria chalumnae)後,這個想法才被打破,此外其「活化石」基因也成為研究陸生動物演化的重要對象。

活化石,是指任何生物其類似種只存在於化石中,而沒有其他現存的近似種。這些種類曾經從主要的滅絕事件中存活下來。一般先發現化石再發現活體,或活體與確認的化石屬同一種且同時存在。物種起源久遠,在新生代第三紀或更早有廣泛的分佈,而目前大部分物種已經因地質、氣候的改變而滅絕,有些現存植物的形狀和在化石中發現的植物基本相同,保留了其遠古祖先的原始形狀。且其近緣類群多數已滅絕,比較孤立,演化緩慢的植物便可稱為孑遺植物或活化石,並不是單從植物年齡而決定。[1][2]

植物

1.7億年前的古老銀杏叶子化石
活的銀杏植物
銀杏不但已经存在了很长的时期, 也有很长的寿命,有些已超过2,500年。有6个标本甚至已知在广岛原子弹爆炸的原爆點1-2公里处生存下来;它们今天仍然生活在那里。
  • 無油樟(Amborella trichopoda)
  • 智利南洋杉(Araucaria araucana)
  • 蘇鐵屬(Cycas)
  • 銀杏(Ginkgo biloba)
  • 木賊屬(Equisetum)
  • 水杉(Metasequoia glyptostroboides)
  • 加州紅木(Sequoia sempervirens)
  • 巨杉(Sequoiadendron giganteum)
  • 水松(Glyptostrobus pensilis)
  • 松葉蕨(Psilotum)
  • 百歲蘭(Welwitschia mirabilis)
  • 瓦勒邁杉(Wollemia nobilis)
  • 日本金松(Sciadopitys)
  • 水韭屬(Isoetes)
  • 珙桐(Davidia involucrata)
  • 台灣杉(Taiwania cryptomerioides)
  • 桫欏(Cyathea spinulosa)

真菌

  • 粒毛盤菌綱(Neolecta)

動物

脊椎動物

哺乳類

  • 土豚(Orycteropus afer)
  • 塞浦路斯鼠(Mus cypriacus)
  • 大熊猫(Ailuropoda melanoleuca)[3]
  • 小熊猫(Ailurus fulgens)
  • 霍加狓(Okapia johnstoni)
  • 無尾熊(Phascolarctos cinereus)
  • 袋熊(Vombatidae)
  • 負鼠(Didelphimorphia)
  • 寮國岩鼠(Laonastes aenigmamus)
  • 火山兔(Romerolagus diazi)
  • 琉球兔(Pentalagus furnessi)
  • 西表山貓(Prionailurus iriomotensis)
  • 南猊 (Dromiciops gliroides)
  • 山河狸(Aplodontia rufa)
  • 普氏野馬(Equus ferus przewalskii)
  • 鴨嘴獸(Ornithorhynchus anatinus)
  • 針鼴(Tachyglossidae)
  • 水豚(Hydrochoerus hydrochaeris)
  • 貘(Tapirus)
  • 灰鯨(Eschrichtius robustus)
  • 小露脊鯨 (Caperea marginata)

鳥類

  • 鵜鶘 (Pelecanidae)
  • 紐西蘭鷯(Acanthisittidae)
  • 麝雉(Opisthocomus hoazin)
  • 闊嘴霸鹟(Sapayoa aenigma)
  • 文須雀(Panurus biarmicus)
  • 鼠鳥目(Coliiformes)
  • 鵲鵝(Anseranas semipalmata)
  • 叫鶴目(Cariamiformes)

爬行類

  • 豬鼻龜(Carettochelys insculpta)
  • 鱷目(Crocodilia)
  • 喙頭蜥(Sphenodon)

兩棲類

  • 塞舌蛙科(Nasikabatrachus sahyadrensis)
  • 山椒魚(Cryptobranchoidea)
  • 鈍口螈科(Ambystomatidae)
  • 中國大鯢(Andrias davidianus)

硬骨魚

  • 肺魚亞綱(Dipnomorpha)
  • 腔棘魚目 (Coelacanthiformes)
  • 多鰭魚目(Polypteriformes)
  • 鱘形目(Acipenseriformes)
  • 雀鱔目(Lepisosteiformes)
  • 弓鰭魚目(Amiiformes)
  • 骨舌魚群(Osteoglossomorpha)

鯊魚

  • 皺鰓鯊(Chlamydoselachus anguineus)
  • 哥布林鯊(Mitsukurinidae owstoni)
  • 虎鯊目(Heterodontiformes)
  • 瓦氏長鬚鯊(Brachaelurus waddi)
  • 大白鯊(carcharias)
  • 鯨鯊(Rhincodon typus)

無脊椎動物

節肢動物門

昆蟲

  • 螳䗛目(Mantophasmatidae)
  • 异卵蜂科(Mymarommatidae)
  • 泽蛉科(Nevrorthidae)
  • Notiothauma reedi
  • 寄生樹蜂科(Orussidae)
  • 鞘喙蝽科(Peloridiidae)
  • Sikhotealinia zhiltzovae
  • 北美有雪松香杉蜂(Syntexis libocedrii)
  • 木鼻白蟻科(Stylotermitidae)
  • 蜻蜓(Anisoptera)
  • 蟑螂

軟體動物門

  • 鸚鵡螺科(Nautilidae)
  • 翁戎螺總科(Pleurotomarioidea Swainson)
  • 吸血烏賊(Vampyroteuthis infernalis)

腕足動物門

  • 舌形貝屬(Lingula),俗名海豆芽。

棘皮動物門

外肛動物門

  • 環口目(Cyclostomatida)

参考文献

引用

  1. ^ 被子植物、裸子植物及孑遺植物?. [2013-06-10]. (原始内容存档于2019-05-20). 
  2. ^ 千年、萬年神木可否定義為「活化石」?. [2014-03-25]. (原始内容存档于2019-05-19). 
  3. ^ Behind the News – Panda Granny. Australian Broadcasting Corporation. 2007-06-12 [2008-07-22]. (原始内容存档于2008-05-04) (英语). 

来源

參見

  • 猫王物种
  • 已滅絕動物列表
  • 已滅絕植物列表
  • 拉撒路物種
  • 孑遗种